Wanneer rusten niet helpt
Je gaat op de bank liggen. Niks te doen, niemand die wat vraagt, eindelijk een uur voor jezelf. En toch sta je op met hetzelfde vermoeide gevoel waarmee je ging liggen. Soms zelfs erger. Niet bijgekomen, alleen maar meer aan de vermoeidheid blootgesteld.
Heel veel vrouwen herkennen dit. Het is verwarrend, want je deed precies wat hoort. Je legde je werk neer, je was stil, je liet je telefoon liggen. En toch werkte het niet.
Te strak gespannen om stil te liggen
Je lichaam kent twee grote standen. Eentje voor in actie komen. Eentje voor bijkomen. Heb je lang in die eerste stand gestaan, dan reageert je lichaam niet zomaar op een rustig moment. Dat is geen onwil. Het is alsof je een hardloper vraagt om midden in de race opeens stil te liggen. Het lijf is er nog niet klaar voor.
Daarin zit het vervelende van uitputting. Hoe meer je rust nodig hebt, hoe moeilijker je hem oppakt. Net als bij iemand die zo moe is dat hij niet kan slapen.
Stilliggen laadt soms niet op, omdat je lijf te gespannen is om het signaal van rust te ontvangen. Dan vraagt het om iets actiefs.
Bewust vertragen
Bewust vertragen is niet harder werken aan ontspanning. Dat is nog zo'n valkuil. Het is je lichaam via iets kleins en lijfelijks helpen om over te schakelen. Adem, beweging, of een gevoel onder je huid. Niet door iets te denken. Door iets te doen wat je lichaam herkent.
De vijf-minuten adem
- Ga zitten of sta rechtop, niet ingezakt.
- Adem vier tellen in door je neus. Voel je buik bol worden.
- Houd je adem twee tellen vast.
- Adem zes tellen uit door je mond, langzamer dan in.
- Doe dit tien keer. Laat je schouders zakken bij elke uitademing.
Een lange uitademing geeft je lichaam het signaal dat het mag bijkomen. Je hoeft het niet te geloven. Je doet het, en je lichaam reageert vanzelf. Vaak voel je het na de zesde of zevende keer al wat zakken.
Mischa heeft een begeleide meditatie van twaalf minuten ingesproken. Je krijgt hem gratis in je mailbox.
Wat nog meer werkt
Naast bewuste adem zijn er andere dingen die helpen als stilliggen niks doet. Een rustige wandeling zonder muziek en zonder doel. Een paar minuten zachte yoga of rekken. Een paar handen vol koud water in je gezicht. Zachte huishoudelijke klusjes met je handen, zoals afwassen of een plant verpotten.
Wat ze allemaal gemeen hebben. Ze betrekken je lichaam, zonder dat er een prestatie van je wordt gevraagd. Je doet iets, maar je hoeft niets te bereiken. Dat is de plek waar de stand kan kantelen.
Wat je daarna mag verwachten
Als je na de adem of de wandeling iets voelt verschuiven, ook maar een beetje, dan is dat winst. Een rustigere borstkas. Schouders die wat zakken. Iets dat losser voelt achter je ogen. Dat is je lijf dat begint te schakelen.
Verwacht niet dat je in één keer van strak gespannen naar diep tot rust gaat. Dat gebeurt zelden. Het is meer een richting dan een eindpunt. Een paar keer per dag iets bewust afkoelen, dat scheelt op den duur veel.
Veelgestelde vragen
Waarom helpt stilliggen soms niet?
Omdat rust ontvangen een gevoel van veiligheid vraagt. Staat je lichaam op scherp, dan blijft stilliggen alleen maar stilliggen. Eerst iets actiefs doen om de scherpte eraf te halen, dan pas rust toelaten.
Wat is dan wel echt herstellen?
Echt herstellen is wat er gebeurt als je slaapt, als je goed eet, als je in een veilige omgeving bent. Stilliggen alleen is daar geen vervanging voor. Het kan er een opstapje naartoe zijn, niks meer.
Wanneer is het te veel?
Als geen enkele vorm van rust je nog oplaadt. Als je dagelijks merkt dat je leeg blijft, hoe je dag er ook uitziet. Dan is het verstandig om er met een huisarts of coach over te praten. Het kan een teken zijn van iets dat hulp van buitenaf vraagt.
Helpt vakantie tegen die strakheid?
Soms wel, soms niet. Een vakantie waarin je echt uit je gewoontes stapt, zonder mail en zonder agenda, kan een stevige reset geven. Een vakantie waarin je je telefoon en je werkmail meeneemt naar een ander land, doet vaak weinig. Het ligt niet aan de plek, maar aan wat je daar doet.
Vandaag een keer de adem. Morgen misschien een wandeling. Niet alles tegelijk. Eén klein lijfelijk moment kan al genoeg zijn om iets te laten zakken.
Coach. Begeleidt samen met Mischa retraites op Vlieland en schrijft de artikelen van momentje.