Wat er gebeurt met gevoelens die je wegstopt
Je hebt zojuist een vervelend telefoontje gehad. Je voelt de tranen opkomen. Je veegt ze weg. Je zoon staat in de deuropening van de keuken en vraagt wat er is. Niets, zeg je. En dan ga je verder met de boodschappen die nog moeten. Later, denk je. Vanavond op de bank misschien. Of in het weekend.
Maar later komt zelden. De boodschappen worden de was, de was wordt het avondeten, het avondeten wordt morgen weer iets anders. En het gevoel gaat niet weg. Het zoekt alleen een andere uitweg. Vaak op een moment dat het slecht uitkomt. Vaak gericht aan de verkeerde.
Wat er ondertussen gebeurt
Gevoelens die je wegduwt verdwijnen niet. Ze schuiven naar binnen. Je verdriet komt naar boven als korte irritatie tegen je dochter. Je boosheid op je baas komt eruit bij je partner die niets heeft gedaan. Het lijkt of het ergens anders over gaat, maar het gaat over het stukje dat je gisteren of vorige week niet had om te voelen.
Je lichaam houdt het bij. Het is geduldig. Niet oneindig. Op een gegeven moment vraagt het zijn deel terug. Soms via een nek die niet meer ontspant. Soms via slecht slapen. Soms via een moeheid waar de huisarts niets bijzonders voor vindt. Dat is geen toeval. Dat is een rekening die wacht.
Mensen die hier veel over weten noemen dit: gevoelens slaan zich op in het lichaam. Daarom zit jouw nek vast in de week na een rotvergadering. Daarom dragen sommige vrouwen na een verlies nog maanden iets in hun borst. Niet aanstellerij. Wel echt.
Een gevoel dat je wegstopt vraagt niet minder aandacht. Het vraagt meer. Alleen niet op een moment dat jij kiest.
Ruimte geven zonder erin te verdwijnen
Ruimte geven aan een gevoel is iets anders dan erin opgaan. Het is niet: huilen tot je niet meer kunt stoppen. Het is niet: alles tegelijk voelen wat je de afgelopen tien jaar hebt weggeduwd. Het is: even bij het gevoel zijn dat er nu is, zonder het meteen weg te sturen of op te lossen.
Welkom thuis
- Noem wat er is, ook als je het niet precies kunt benoemen. Er is iets zwaars. Er is boosheid. Er is verdriet.
- Leg een hand op de plek in je lichaam waar je het voelt. Je keel, je borst, je buik.
- Zeg in jezelf: ik zie je, je mag er zijn.
- Adem drie keer rustig in en uit. Laat het er zijn. Je hoeft het niet weg te krijgen.
- Vraag tot slot: wat heeft dit gevoel nu nodig. Even huilen, even zitten, even een rondje lopen.
Dit is niet dramatisch. Het is heel gewoon. Een klein moment van contact met wat er in je leeft. Vaak is dat al genoeg.
Mischa heeft een begeleide meditatie van twaalf minuten ingesproken. Je krijgt hem gratis in je mailbox.
Voelen is iets anders dan uitleven
Belangrijk om uit elkaar te halen. Een gevoel ruimte geven is niet hetzelfde als het uitleven. Boosheid ruimte geven is niet iemand uitschelden. Verdriet ruimte geven is niet aan iedereen vertellen wat je hebt meegemaakt. Voelen is iets wat binnen kan gebeuren. Stil, op een stoel, in je auto voor je uitstapt.
Vaak werkt voelen juist door tegen je eerste neiging in te gaan. Boosheid opmerken zonder meteen iets te zeggen of te typen. Verdriet erkennen zonder het meteen weg te poetsen door bezig te zijn. Dat vraagt geduld. Geduld is moeilijk in een leven waarin alles snel moet.
Gevoelens als boodschappers
Elk gevoel heeft een boodschap. Boosheid zegt: er is iets wat niet klopt voor mij. Verdriet zegt: er is iets weg, of iemand weg. Angst zegt: er is iets wat ik niet wil verliezen. Als jij dat kunt horen, hoeft het gevoel minder hard te roepen om bij je binnen te komen.
Soms is de boodschap heel praktisch. Stel een grens. Stop met die ene afspraak. Vraag wat je nodig hebt. Soms is de boodschap dieper. Er ligt een oud verdriet dat aandacht vraagt. Er zit een woede die ergens uit moet. Er is een angst die je leven kleiner maakt dan het hoeft te zijn. Beide soorten zijn de moeite waard om naar te luisteren.
Veelgestelde vragen
Waarom stop ik mijn gevoelens weg?
Omdat je dat hebt geleerd. In een huis waar gevoelens tonen niet veilig was, of waar doorgaan belangrijker was dan even stilstaan. Het heeft je toen geholpen. Nu kost het je energie. Het is een patroon, geen karaktertrek. Patronen kun je veranderen.
Is huilen een teken van zwakte?
Nee. Huilen is je lichaam dat spanning eruit laat. Vrouwen die kunnen huilen, herstellen gemiddeld sneller na een nare gebeurtenis dan vrouwen die het inhouden. Het is een teken van contact met jezelf. Niet van zwakte.
Hoe geef ik ruimte aan gevoelens zonder erin te verzuipen?
Door te oefenen in kleine porties. Je hoeft niet alles tegelijk te voelen. Een klein moment van contact, een paar keer adem, een hand op je hart. Dat is al ruimte geven. Hoe vaker je het doet, hoe meer je gaat merken dat voelen je niet omver duwt.
Wat als ik al jaren gevoelens heb weggestopt?
Dan komt er waarschijnlijk meer naar boven dan je verwacht. Het hoeft niet allemaal in één keer. Begin met de gevoelens van vandaag. Het oude komt vaak vanzelf langs als je weer begint te voelen. Dat mag dan in zijn eigen tempo. Begeleiding kan hierbij waardevol zijn.
Coach. Begeleidt samen met Mischa retraites op Vlieland en schrijft de artikelen van momentje.